Recentste artikelen

We zien elkaars gezichten, maar zelden elkaars gevechten. (Foto © Unsplash) Er zijn mensen die de hele dag in bed liggen. Tenminste, zo ziet het eruit. Wie voorbijloopt, ziet stilte. Weinig beweging. Weinig verandering. Elke dag die op de vorige lijkt. Alsof er niets gebeurt. Maar misschien gebeurt er nergens zoveel als juist daar. Onder onze huid voltrekt zich, dag en nacht, een wonder waarvan we slechts flarden begrijpen. Miljarden cellen overleggen zonder woorden. Ons immu

Wat als burn-out, chronische stress en postvirale aandoeningen meer met elkaar gemeen hebben dan we vandaag vermoeden? Een boom groeit niet alleen dankzij wat zichtbaar is, maar vooral dankzij wat onder de oppervlakte gebeurt. Misschien geldt dat ook voor ons herstel. (Foto © Unsplash) Er zijn mensen die na een burn-out nooit meer helemaal de oude worden. Er zijn mensen die na een virusinfectie maanden, soms jaren later, nog altijd uitgeput zijn. Voor wie een korte wandeling

Schoonheid raakt meer dan ons oog. Ze fluistert ons zenuwstelsel toe dat het, heel even, niet op zijn hoede hoeft te zijn. (Foto © Unsplash) Het woord angststoornis heeft me altijd wat gestoord. Alsof angst op zichzelf een stoornis of iets ziekelijks zou zijn. Alsof het een vergissing van de natuur is die we zo snel mogelijk moeten corrigeren. Zonder angst zouden we niet eens kunnen overleven. Wat ik vervolgens dacht: schrijf ’ns een stukje over de kunst van een zenuwstelsel

Wie de mens wil begrijpen, moet eerst het dier in hem leren zien – niet om hem te vernederen, maar om hem milder te begrijpen. (Foto © Markus Laanisto, Unsplash) De mens is een rechtoplopend wezen. Dat denken we tenminste. Van buiten klopt dat. We lopen op twee benen, houden ons hoofd recht en kijken vooruit – en soms lopen we al denkend voorovergebogen. Maar vanbinnen beweegt de mens nog altijd als een dier. Niet op twee, maar op vier poten. Die vier poten heten Fight, Fligh

Je kunt niet verwachten dat iedereen overeind blijft op een weg die uit elkaar valt. (Foto © Unsplash) Onder fervente motorrijders doet al jaren een mopje de ronde. Er zijn twee soorten motorrijders: zij die al eens gevallen zijn en zij die nog zullen vallen. Er is misschien nog een derde categorie: zij die er de brui aan geven. Niet omdat ze hun passie verloren zijn, maar omdat de wegen hen daartoe dwingen. Wie met de motor rijdt, kent het wel: putten waarin je wiel verdwij

Het heden is geen breuklijn, maar een stroom (Foto © Unsplash) De mens roept telkens dat hij in ongeziene tijden leeft. Maar wat is dat anders dan een misvatting van een bewustzijn dat opgesloten zit in zijn eigen heden? Misschien is het wel de fundamentele beperktheid van de mens: we zien scherp wat zich vlak voor ons afspeelt, maar nauwelijks de patronen die zich door de tijd heen herhalen. Leven we werkelijk in ongeziene tijden? We zijn slechts passanten in een beweging di

Een bos na een natuurbrand. Sommige bomen zijn afgestorven; andere lopen opnieuw uit. Ook het brein is een levend ecosysteem: chronische stress laat sporen na, maar herstel blijft mogelijk. (Foto © Unsplash) Stress is niet het probleem. Stress is een briljant overlevingsmechanisme. Wanneer er gevaar dreigt, gaat het alarm af. Je hartslag stijgt, je spieren spannen zich op, je aandacht vernauwt. Je lichaam maakt zich klaar om te vechten, te vluchten of vol te houden. Maar een

Het sterkste antwoord op stereotiepe beelden is geen debat, maar een ontmoeting. (Foto © Unsplash) Deze week woonde ik een vergadering bij van de Ouderenraad in onze actieve gemeente Nazareth-De Pinte. Een van de gespreksthema's was de beeldvorming rond ouderen. Dat blijkt geen onschuldig onderwerp te zijn. Want hoe we over ouderen spreken, bepaalt mee hoe we naar hen kijken. En uiteindelijk ook hoe ouderen naar zichzelf kijken. Er is iets merkwaardigs aan onze tijd. We word

Brandjes blussen. (Foto © Unsplash) Er werd recentelijk een probleem opgelost. Dat klinkt als goed nieuws. Alleen was het probleem er enkele dagen eerder nog niet. Een minister bedacht een maatregel, ouders van kwetsbare kinderen schoten terecht in paniek, het parlement ontplofte en een dag later werd de beslissing alweer ingetrokken. Er volgde zelfs een mea culpa. Geen teken van moed, maar crisiscommunicatie. Opluchting alom. Maar wat vieren we hier eigenlijk? Dat een probl

De blik die wordt beantwoord. (Foto © Unsplash) Als het essay de kathedraal is, is de column het glas-in-loodraam waardoor je als lezer voor het eerst naar binnen kijkt. Soms ontmoet je iemand die lichamelijk aanwezig is, maar emotioneel afwezig. Emotioneel onbeschikbaar. Dat is een vreemde ervaring. Aanvankelijk kun je er moeilijk de vinger op leggen. Er wordt gelachen, gepraat, geleefd. En toch ontbreekt er iets wezenlijks. Je voelt dat je met je binnenwereld nergens tere

Terwijl boven wordt gepleit, wordt beneden gewacht. (Foto © Unsplash) Een advocaat verdedigt. Een minister bestuurt. Wat gebeurt er wanneer die twee rollen samenvallen? Een advocaat heeft geleerd om zijn cliënt te verdedigen. Hij of zij leert het ook gaandeweg beter te doen. Het advocaat zijn wordt een deel van de identiteit. Dat deel schuift mee aan de mediatafel. De aandacht is de voeding voor de identiteit. Geruisloos wordt het de volle identiteit. Hij of zij leert juridis

“Wees zelf de verandering die je in de wereld wilt zien" – Mahatma Gandhi De kunst bestaat er niet in om de kudde stil te krijgen. De kunst bestaat erin haar richting te geven. (Foto © Pixabay) Stel je eventjes een kudde schapen voor zonder herder. Niet één schaap, maar wel honderd van die pluizige beesten. Elk met zijn eigen richting, zijn eigen tempo en zijn eigen behoeften. Het ene zoekt voedsel. Het andere veiligheid. Een derde schrikt van elke schaduw. Een vierde wil voo

Tussen de rechte lijnen van de wereld zoekt het bewustzijn zijn eigen bedding. (Foto © Unsplash) Op maandagochtenden lijkt mijn denken op een rivier. Het stroomt van politiek naar ziekte, van ziekte naar de dood, van de dood naar vriendschap en van vriendschap naar een foto van iemand die zijn bril op het voorhoofd draagt. Onderweg lijkt het allemaal onsamenhangend. Toch voel ik dat dezelfde vraag telkens terugkeert: wat beweegt mensen werkelijk? Misschien is dit wat men een

AI confronteert ons niet alleen met nieuwe technologie, maar ook met een oude vraag: wat gebeurt er eigenlijk wanneer wij denken? (Foto © Unsplash) Er is iets in het AI-debat – met bijbehorend haantjesgedrag – dat steevast over het hoofd wordt gezien. AI is een taalmodel, onder meer, maar de mens beschikt zelf ook over een taalmodel dat ‘af fabriek’ is ingebouwd. Het onze is uiteraard niet technologisch, maar wel cognitief. Wat het doet: het construeert, reconstrueert, voorsp

Over de spanning tussen oorsprong en betekenis Wat was er toen er nog niets was? (Foto © Unsplash) Veel mensen zoeken hun bestaansrecht alsof het ergens verborgen ligt, terwijl het evengoed mogelijk is dat het niet gevonden maar geleefd wordt. Er zijn van die momenten dat ik zelf op zoek ga naar momenten. Ze dienen zich niet aan met tromgeroffel of grote inzichten. Ze komen op kousenvoeten, zoals herinneringen die nog geen naam hebben. Soms wil ik terugkeren naar het allere

Over migraine, acupunctuur en de muur tussen lichaam en geest Waarom kies ik voor de hoed van René Magritte? Omdat surrealisme precies zichtbaar maakt wat we normaal niet meer zien. René Magritte schilderde ooit een man in een donker pak. Correct gekleed. Stijf bijna. Het lichaam staat rechtop, verzorgd, maatschappelijk aanvaardbaar. Maar het hoofd ontbreekt. Dat zweeft ernaast. Zelfs de bolhoed lijkt niet te weten bij wie hij hoort. The Pilgrim is surrealisme, uiteraard. Maa

Tussen lawaai, haast en kleine ergernissen verliest een mens soms ongemerkt zijn innerlijke veerkracht. (Foto © Unsplash) Er bestaan mensen die op duizend slakken zout kunnen leggen. Niet omdat ze kwaadaardig zijn. Integendeel. Vaak zijn het aandachtige, betrokken mensen, met een scherp oog voor omgangsvormen en sociale afspraken. Ze zien wat anderen niet meer lijken te zien: de man die luid telefoneert in de stiltecoupé, de fietser die geen rekening houdt met voetgangers, d

Hoe we massaal energie verliezen aan schijnbetekenis Permanente mentale ruis. (Foto © Unsplash) Er gebeurde eigenlijk niets. Een man stapte een bakkerij binnen, zei geen goeiedag, bestelde meteen zijn brood, en werd vriendelijk terechtgewezen door de verkoopster: “Zonder goeiedag, geen brood hé.” Einde verhaal, zou je denken, maar het verhaal eindigde niet. Het ontplofte. De man schreef een Facebookbericht over het voorval. Daaronder verschenen honderden commentaren. Mensen f

Achter elk dossier schuilt een mens die probeert vol te houden. (Foto © Unsplash) “Een kwart van de langdurig zieken zou onterecht een uitkering krijgen.” Het klinkt kordaat, efficiënt, bijna geruststellend. Alsof het probleem eindelijk benoemd is – en in sommige hoofden misschien al van de baan is. Alsof er orde kan worden geschapen in een onoverzichtelijk dossier. Achter zo’n uitspraak schuilt een veel ongemakkelijkere vraag: wat betekent het eigenlijk om ziek te zijn? Een

We kijken steeds vaker naar onszelf terwijl we leven. (Foto © Unsplash) Soms merk ik tijdens een gesprek dat een deel van mij niet helemaal deelneemt aan het gesprek zelf. Het observeert. Het interpreteert. Het probeert te begrijpen wat er gebeurt, nog terwijl het gebeurt. Alsof ik tegelijk acteur en commentator ben geworden in mijn eigen leven. Ik vermoed dat veel mensen dat herkennen. Niet voortdurend, niet dramatisch, maar subtiel. Je zit ergens aan tafel, iemand vertelt i