Recentste artikelen

Screenshot uit opleiding bij Peter Levine. (Foto RV) Op de foto zien we Peter Levine, een van de leermeesters die ik hoog inschat, samen met baby Jack en zijn mama. Het lijkt een eenvoudig tafereel, maar in wezen toont het alles wat in de zorg nodig is: veiligheid, vertrouwen, betrokkenheid en de bereidheid om werkelijk te luisteren. Jack weigerde lange tijd om geknuffeld te worden. Voor zijn mama was dat hartverscheurend. Twijfel, zelfverwijt en paniek kwamen haar regelmatig

Op een ochtend werkt je lichaam niet meer mee. Kafka maakte van die ervaring een metamorfose: Gregor Samsa wordt wakker in een lichaam dat hem niet langer gehoorzaamt en ontdekt vervolgens hoe snel de wereld om hem heen verandert wanneer hij niet meer kan werken, zorgen en functioneren zoals voorheen. Meer dan een eeuw later voelt dat minder vreemd dan we denken. (Foto RV) 🗣️ Kafka’s 'Metamorfose' uit 1915 blijft een merkwaardig verhaal. Op een ochtend wordt Gregor Samsa wak

Wanneer een mens een etiket wordt, kijken we hem niet langer in de ogen. (Foto © Unsplash) Voormalig gevangenisdirecteur Hans Claus schreef een vlijmscherp opiniestuk over de humanitaire schande van onze overvolle gevangenissen. Er is geen speld tussen te krijgen. Toch bekruipt me de vraag: als de analyse gemaakt is en de oplossingen eigenlijk voorhanden zijn, waarom verandert er dan zo weinig? Het echte probleem is niet in de eerste plaats juridisch of organisatorisch is. He

Het probleem is allicht niet degene die afwijkt, maar een omgeving die afwijking nauwelijks verdraagt. (Foto © Unsplash) Ik moest even blijven hangen bij een uitdrukking in Trouw: “uit de kast komen”. Niet omdat de uitdrukking zo vreemd is, maar omdat ze iets onthult wat we te weinig onder ogen zien. Anno 2026 blijkt er nog altijd een sociale drempel te bestaan om openlijk te zeggen: ik denk anders, ik denk complexer, ik voel intenser, ik leg verbanden die anderen niet onmidd

Soms proberen we onze angst te bezweren door de ander korter aan te lijnen. (Foto © Unsplash) We houden graag de touwtjes in handen. Dat klinkt meestal verstandig. We plannen, organiseren, bereiden ons voor. We willen weten waar we aan toe zijn. Controle geeft overzicht en overzicht geeft rust. Ik vraag me soms af of controle niet ook iets anders kan zijn: een manier om angst te reguleren. Aan angst zit immers iets ongemakkelijks. Angst gaat vaak niet over wat er is, maar ove

ESSAY | Over authenticiteit, resonantie en verbondenheid Misschien is verbondenheid geen brug die we bouwen, maar een golflengte waarop herkenning vanzelf ontstaat. (Foto © Unsplash) Het is een merkwaardige gedachte, zodra je erop gaat letten: we leven in een tijd waarin verbinding bijna een morele opdracht is geworden. We moeten ons verbinden met onze partner, met onze kinderen, met collega's, met klanten, met mensen die anders denken en anders leven. Organisaties zoeken ver

ESSAY | Waarom een nieuw mensbeeld alleen niet volstaat De mens ontwikkelt zich niet in een rechte lijn, maar in een steeds terugkerende beweging van ervaring, zelfreflectie en verantwoordelijkheid. (Foto © Unsplash) We horen alsmaar luider dat onze tijd nood heeft aan een nieuw mensbeeld. De klimaatcrisis, oorlogen, groeiende ongelijkheid en maatschappelijke polarisering laten zich immers niet oplossen met technologische innovatie of economische hervormingen alleen. Ze vrage

Acht inzichten die helpen om maatschappelijke discussies en onszelf beter te begrijpen De mooiste ontdekkingen doen we niet altijd in de wereld om ons heen, maar in de manier waarop we leren kijken. (Foto © Unsplash) Er gebeurt veel in dat hoofd van ons. Het staat nooit stil. Meestal helpt dat ons om de wereld te begrijpen, maar soms neemt ons brein onbewust mentale snelwegen. Dan worden complexe problemen eenvoudige verhalen, verschuift verantwoordelijkheid en gaan we oorza

Tussen twee oevers stroomt meer dan water. Waar niemand bezit neemt, ontstaat ontmoeting. (Foto © Unsplash) Er is een plaats die geen plaats is. Ze ligt niet in jou en niet in mij. En toch vinden we haar soms. Niet wanneer we elkaar begrijpen. Maar wanneer begrijpen heel even niet meer nodig is. Alsof de stilte zich tussen twee mensen herinnert hoe ze licht kan worden. Ik heb lang gedacht dat een ontmoeting begint met spreken. Nu vermoed ik dat ze begint met luisteren. Niet

ESSAY | Waarom we zo slecht zijn in het voorkomen van trage rampen Trage veranderingen voelen onschuldig. Tot het te laat is. Onze grootste bedreigingen ontwikkelen zich langzaam en precies daarom handelen we te traag. (Foto © F. Desmet / Unsplash) De grootste bedreigingen voor de mensheid zijn vaak niet de gevaren die we niet kennen, maar de gevaren die we te goed kennen om er nog wakker van te liggen. Het klimaatdebat is doordrenkt van morele verwijten. Politici krijgen he

Er zijn plaatsen waar de stilte alvast een plaats voor je heeft vrijgehouden. (Foto © Unsplash) Er kwam een dag dat ik begreep dat een mens niet alleen een huis voor zichzelf kan zijn. Lang had ik gedacht dat innerlijke rust de bestemming was. Alsof het leven mij slechts wilde leren mijzelf te bewonen. Maar rust blijkt geen eindpunt. Ze opent een deur. Pas wanneer het stiller wordt vanbinnen, ontstaat er ruimte. Niet de lege ruimte van gemis. Maar de open ruimte waarin een an

Het mooiste scherm dat ik ken heeft geen meldingen. Alleen een voorruit. (Foto RV) De mooiste plaats in een lijnbus bevindt zich helemaal vooraan. Daar zit je achter een immense voorruit die de wereld niet inkadert, maar openlegt. Je hoeft niets te doen. Je hoeft nergens naartoe te kijken, want alles komt vanzelf voorbij. Huizen, kruispunten, fietsers, een hond die besluit vandaag eens linksaf te wandelen. Het leven heeft geen boodschap aan je aanwezigheid en precies daarin s

26 juli – bij het naderen van zesenzestig De zomer die weet dat het licht nooit verloren gaat. (Foto © Unsplash) Vanmorgen werd ik niet wakker. Een gedachte kwam de slaap met zachte handen uit mijn ogen tillen. Zij sprak geen naam. Zij legde slechts één woord in mijn hart. Leeuwenhart. Ik heb het lang verkeerd verstaan. Ik zocht het in kracht. Het bleek te wonen in zachtheid. Niet in het brullen. Maar in het zwijgen dat niets meer hoeft te bewijzen. Het leven – die stille bee

Over eilandtalen, stroppendragers en contrastieve grammatica Gent bij valavond. Een stad tussen bruggen en oevers – en met een dialect dat al eeuwen zijn eigen koers vaart. (Foto © Unsplash) Gentse Feesten. Daar zijn ze weer. Da ziede van hier. Er zijn talen die bruggen bouwen en talen die hun eigen oever kiezen. Het Gents behoort tot die tweede soort. Geen bastion van geslotenheid, maar een vrolijk eiland van klanken dat zich weinig aantrekt van de standaardtaal. Een dialect

Over de banaliteit van de gedachteloosheid Niet elke boom met een oranje streep wordt gekapt. Maar elke gekapte boom kreeg eerst een streep. Gedachteloosheid begint zelden met de zaag. (Foto © Unsplash) Opnieuw verdwijnen er bomen. Opnieuw luidt de uitleg dat ze plaats moeten maken voor veiligheid, ontwikkeling of infrastructuur. En opnieuw zegt de wetenschap dat we precies die bomen de komende decennia harder nodig zullen hebben dan ooit. Niet als decoratie, maar als natuurl

De vraag is niet of wij nog gezond zijn. De vraag is of de samenleving waaraan wij ons zo moeiteloos aanpassen, dat nog wel is. (Foto © Unsplash) Soms komen boeken precies op het juiste moment. Onlangs kreeg ik een tiental werken van Erich Fromm cadeau. Ze waren van de moeder van een goede vriend, die kennelijk haar leven lang met Fromm heeft meegereisd. Ik sloeg een willekeurige pagina open en voelde onmiddellijk waarom. "Dat miljoenen mensen dezelfde vormen van psychische o

Geen boom groeit verkeerd. Elke boom groeit naar het licht. (Foto © Unsplash) Van alle bomen in een bos groeit er geen enkele precies zoals de andere. De ene helt naar links, de andere buigt om een rots, een derde zoekt aarzelend een opening tussen de kruinen. Geen mens die op het idee komt om zo'n boom abnormaal te noemen. We begrijpen intuïtief dat hij zijn weg naar het licht heeft gezocht. Waarom zijn we voor mensen zoveel minder mild? Misschien is dat wel het grootste lev

(voor Dirk De Wachter) Het wachten – James Ensor (1879) Men zegt soms dat wachten verloren tijd is. Maar dat zijn dan mensen die nog nooit een gesprek met u hebben gevoerd; gesprekken die zo traag en aandachtig zijn dat zelfs de tijd beleefd een stap opzij doet en zegt: “Ga gerust voor, ik volg wel.” U hebt ons geleerd dat er in elke stilte een zetel staat, een oude, zachte zetel waarin men kan gaan zitten om het bestaan beter te horen ademen. En zo wordt wachten plots iets a

Een zwerm laat zich niet begrijpen door één vogel te bestuderen. Misschien geldt dat ook voor een levend organisme. (Foto © Unsplash) Een cliënte vertelde me onlangs over een gesprek met haar neurologe. Drie jaar geleden was ze volledig uitgevallen. Extreme vermoeidheid. 'Brain fog'. Pijn. Een lichaam dat niet meer deed wat het altijd had gedaan. Ze leefde toen nog in een bijzonder toxisch huwelijk. Er werd geen afdoende behandeling gevonden. Vorig jaar ging ze opnieuw op con

Herstel kent geen deadline. Het vraagt tijd, vertrouwen en de ruimte om stap voor stap verder te gaan. (Foto © Pixabay) Een samenleving herken je aan wat ze belangrijk vindt. Wat we belangrijk vinden, meten we. We registreren het, vergelijken het, controleren het. Dat is niet onredelijk. Meten helpt ons begrijpen. Controle kan misbruik voorkomen. En wie ziek wordt, mag erop rekenen dat de samenleving zorgvuldig omgaat met de middelen die ze beschikbaar stelt. Maar niet alles