Recentste artikelen

Misschien begint verbinding daar waar we onszelf niet meer verlaten.  (Foto © Unsplash) Je voelt het meteen wanneer het er niet is. Je kunt een gesprek voeren, samen wandelen, zelfs samen zwijgen;  en toch blijft er iets afwezig. Alsof twee mensen naast elkaar bestaan, maar elkaar niet werkelijk raken. Lang heb ik gedacht dat verbinding iets was wat je kon maken. Door moeite te doen. Door te begrijpen. Door jezelf aan te passen. Maar hoe meer ik dat deed, hoe verder ze soms l

Niet elke stop is een blokkade. Soms is het een uitnodiging om een andere richting te kiezen.  (Foto © Unsplash) We leven in een tijd waarin alles mogelijk lijkt en toch raken steeds meer mensen uitgeput. Niet alleen fysiek, maar existentieel. Ze functioneren, presteren, voldoen en vallen toch stil. Burn-out is geen randverschijnsel meer, maar een collectief symptoom. Misschien moeten we durven stellen: het probleem zit niet alleen in de hoeveelheid werk, maar in de vraag wíé

We zien niet wat er is. We zien wat we verwachten te zien.  (Foto © Unsplash) Alles wat nieuw is, krijgt kritiek. Zo ook AI. Wie er te blind op vertrouwt, komt in het nieuws. Wie gezien wil worden, ís gezien. AI zet ons in ons bloot gat. Genadeloos. En precies daar kan het gesprek beginnen. De kritiek op AI zegt vaak meer over onze verwachtingen van rationaliteit en foutloosheid dan over AI zelf. We zien dat blindelings – of wijselijk – over het hoofd. En dan is er nog de dra

Aan de oever, waar de wereld stiller wordt en de diepte zich toont.  (Foto © Pixabay) Met deze tekst wil ik iets verwoorden dat niet alleen van mezelf is. Iets dat mensen mij soms toefluisteren wanneer het mag, wanneer het veilig voelt. Leven en anders zijn in een zielloze wereld – hoe is dat? Het is als leven aan de oever van een rivier die voor anderen ondiep lijkt, maar voor jou telkens weer dieper blijkt. Zij waden, praten, lachen, blijven moeiteloos staan. Jij voelt de s

Pseudowetenschap is van alle tijden. (Foto © Unsplash) Er zijn mensen die zich afvragen of er IQ-verschillen bestaan tussen groepen mensen. Dat is een legitieme vraag. Er zijn ook mensen die zich afvragen waarom iemand die vraag per se wil stellen. Dat is een minder populaire, maar misschien interessantere vraag. Stel: u bent een briljant e onderzoeker. U beschikt over datasets, statistiek en een stevig ontwikkeld vermogen om te redeneren. U kiest een methodologie – zorgvul

Alles staat klaar voor morgen. (Foto © Unsplash) Wat ik me afvraag na de vele alarmkreten in en over het onderwijs. Wat doet het met een mens om tien, twintig, dertig jaar lang in het gareel te lopen? We stellen die vraag zelden hardop. Misschien omdat het antwoord ongemakkelijk is. Misschien omdat te veel mensen het antwoord al voelen in hun lichaam. Kijk naar de leerkrachten die jaar na jaar blijven geven wat ze hebben en vaak meer dan dat. Mensen die continu in het rood g

Sommige bagage draag je een leven lang – zonder ooit te weten wat erin zit.  (Foto © Unsplash) Vragen we ons wel eens af waarom sommige ouderen blijven worstelen, terwijl anderen lijken te floreren? We praten steeds vaker over mentale gezondheid. Over stress, burn-out, depressie, eenzaamheid, verslaving. Ook bij ouderen groeit de aandacht voor psychisch welzijn. Maar één belangrijke vraag stellen we zelden: waar komt die kwetsbaarheid eigenlijk vandaan? Het antwoord ligt soms

De Brug der Zuchten. De crisis is niet de gevangenis – ze onthult de gevangenis. (Foto © Pixabay) Soms blijkt de uitweg niet aan de overkant te liggen, maar aan de binnenkant. In Venetië staat een brug. Eigenlijk staan er vele bruggen. Dat is niets uitzonderlijks. Toch is er maar één die me is bijgebleven. Misschien omdat ik haar in zeven haasten ben overgestoken. In zeven zuchten. De brug werd gebouwd tussen 1600 en 1603 en verbindt het Dogenpaleis met de toenmalige gevange

Hoe zekerder we zijn van onze morele positie, hoe groter de kans dat onze schaduw intussen achter onze rug meeloopt. (Foto © Pixabay) Het debat over mannen en vrouwen en over de ongelijke behandeling van de vrouw, ondanks onze zogenaamde beschaving, lijkt luider te worden, maar ook steeds minder verhelderend. Hoe harder we spreken, hoe minder we lijken te begrijpen. We produceren analyses, rapporten, opiniestukken en campagnes, maar toch blijft er iets knagen: het gevoel dat

Elke helderheid begint met een mistige ochtend. (Foto © Pixabay)  Er bestaat een uur in de ochtend waarin de wereld nog niet scherp is. De bomen hebben zachte randen, de velden lijken te ademen en de dingen zijn nog niet helemaal wat ze overdag zullen worden. In dat uur kan soms iets zichtbaar worden wat later weer verdwijnt. Ook tussen mensen. Vooral tussen man en vrouw. Niet de zichtbare verhoudingen: wie spreekt, wie beslist, wie het laatste woord heeft. Maar de onderstro

Soms werpt de kindertijd een langere schaduw dan we beseffen. (Foto © Unsplash) Mentale kwetsbaarheid op latere leeftijd wordt vaak gezien als een gevolg van het ouder worden. Maar soms ligt de oorsprong veel vroeger in het leven en datzelfde patroon zien we vandaag al bij jongeren. Een oudere vrouw vertelde onlangs hoe haar dagen verlopen sinds haar man enkele jaren geleden overleed. Decennialang had ze haar leven bijna volledig in functie van hem georganiseerd. Hij bepaald

Wanneer de wereld te fel wordt, is het soms genoeg om tegen iemand aan te leunen. (Foto © Unsplash) Het lijkt alsof de wereld op een te hoog toerental draait en dat is nog zacht uitgedrukt. Alsof we met z’n allen in een voertuig zitten waarvan het gaspedaal is blijven hangen. Elke dag een lawine aan nieuwsflitsen, meningen, verwachtingen, deadlines. Alles vraagt tegelijk onze aandacht, maar aandacht is geen bodemloze put. Ik merk het ook bij mezelf: ik lees, reflecteer, medi

Wie te lang voor anderen staat, dreigt zichzelf te verliezen achter mat glas. (Foto © Unsplash)  De cijfers zijn genoegzaam bekend. Was het tot voor kort nog bijna één op de vier, dan tonen nu één op de twee leerkrachten ernstige signalen van burn-out. Dat blijkt uit nieuw veldonderzoek. In het klaslokaal, de plaats waar kwetsbare geesten worden gevormd, lijkt de volwassen geest in toenemende mate zelf te breken. Veel wordt hierover gezegd. Veel wordt vooral niet gezegd.   W

Veiligheid is niet alleen een plaats, maar ook een geschiedenis.  (Foto © Unsplash) Misschien groeit angst niet uit verhalen. Misschien groeien verhalen uit feiten die te lang genegeerd werden. “Angst groeit uit verhalen.” – Humo 6 feb Het is een elegante gedachte. Ze klinkt rationeel, bijna geruststellend. Alsof angst een communicatief misverstand is dat we kunnen oplossen door feiten en cijfers op tafel te leggen. Alsof we, wanneer we het debat maar zuiver genoeg voeren, de

Wanneer ego structuur wordt.  (Foto © Unsplash) Straatintimidatie lijkt op het eerste gezicht een individueel probleem. Mannen – overduidelijk meervoud – die hun impulsen niet beheersen. Momenten van grensoverschrijdend gedrag in de publieke ruimte. De getuigenissen maken alles meer zichtbaar, direct en confronterend, maar intimidatie is zo oud als de straat. Maar wat als dit geen geïsoleerd fenomeen is?Wat als dit een uitvergrote versie is van iets dat veel breder speelt en

Tussen licht en schaduw ontstaat keuze.  (Foto © Unsplash) Wie het fenomeen van straatintimidatie wil begrijpen, moet misschien een laag dieper kijken: naar de manier waarop wij mensen met onze impulsen omgaan. Dit korte essay verkent die onderlaag. De mens beschouwt zichzelf graag als rationeel, als een denkend wezen met gezond verstand, als iemand die eigen keuzes maakt, als iemand die perfect weet wat hij doet.  In werkelijkheid zijn we eerst en vooral reactief. Het is nie

Alertheid als tweede natuur.  (Foto © Unsplash) “Dat is zo pijnlijk.”   Het was een terloopse zin in De Afspraak , maar ze sneed dieper dan het hele debat eromheen. Pijnlijk niet alleen om wát er gezegd werd, maar om wat erachter schuilgaat en zichtbaar werd: het onvermogen van zoveel mannen om zich de pijn van een vrouw werkelijk voor te stellen . Niet als theorie, niet als argument, maar als een voelbare realiteit, als ervaring die even echt is als hun eigen ongemak.  Daar

Foto © Unsplash Moeder, waarom zijn onze pensioenen zo laag? Omdat onze maatschappij op ongelijkheid is gebouwd, lieverd, en macht en status maken de kloof alleen maar groter. Moeder, waarom zien onze beleidsmakers er zo onbetrouwbaar uit? Omdat ze niet zo intelligent zijn als jij, lieverd. Moeder, waarom spreken onze ministers zulke loze woorden? Omdat ze hun eigen zaak bepleiten, lieverd, en niet die van de gemeenschap. Moeder, waarom leven wij? Het is minder en minder leve

Angst beweegt sneller dan woorden, maar het lichaam blijft staan.  (Foto © Unsplash) Er wordt gezegd en geschreven dat angst uit verhalen groeit.  Alsof angst ontstaat wanneer iemand begint te spreken.  Alsof angst ontstaat wanneer iemand de woorden voor zich vindt en de woorden vervolgens als onkruid tussen mensen gaan woekeren.  Verhalen zijn geen broedmachines van angst.   Ze zijn eerder de korst rond een wonde.  Wie zegt dat angst uit verhalen groeit, verwart de verpakkin

Het verleden torent boven ons uit, maar de levende mens staat er nog steeds.  (Foto © Unsplash)  In een museum zag ik ooit een kind staan voor het skelet van een dinosaurus. Het keek omhoog alsof het een kathedraal betrof. In het aanschijn van dat reusachtige verleden leek het kind zelf bijna niet te bestaan. Ik dacht: zo kijken we tegenwoordig vaak naar de mens. Onder de monumentale botten van theorieën, handboeken en protocollen wordt het levende wezen haast onzichtbaar. He