Recentste artikelen

Terwijl boven wordt gepleit, wordt beneden gewacht. (Foto © Unsplash) Een advocaat verdedigt. Een minister bestuurt. Wat gebeurt er wanneer die twee rollen samenvallen? Een advocaat heeft geleerd om zijn cliënt te verdedigen. Hij of zij leert het ook gaandeweg beter te doen. Het advocaat zijn wordt een deel van de identiteit. Dat deel schuift mee aan de mediatafel. De aandacht is de voeding voor de identiteit. Geruisloos wordt het de volle identiteit. Hij of zij leert juridis

“Wees zelf de verandering die je in de wereld wilt zien" – Mahatma Gandhi De kunst bestaat er niet in om de kudde stil te krijgen. De kunst bestaat erin haar richting te geven. (Foto © Pixabay) Stel je eventjes een kudde schapen voor zonder herder. Niet één schaap, maar wel honderd van die pluizige beesten. Elk met zijn eigen richting, zijn eigen tempo en zijn eigen behoeften. Het ene zoekt voedsel. Het andere veiligheid. Een derde schrikt van elke schaduw. Een vierde wil voo

Tussen de rechte lijnen van de wereld zoekt het bewustzijn zijn eigen bedding. (Foto © Unsplash) Op maandagochtenden lijkt mijn denken op een rivier. Het stroomt van politiek naar ziekte, van ziekte naar de dood, van de dood naar vriendschap en van vriendschap naar een foto van iemand die zijn bril op het voorhoofd draagt. Onderweg lijkt het allemaal onsamenhangend. Toch voel ik dat dezelfde vraag telkens terugkeert: wat beweegt mensen werkelijk? Misschien is dit wat men een

AI confronteert ons niet alleen met nieuwe technologie, maar ook met een oude vraag: wat gebeurt er eigenlijk wanneer wij denken? (Foto © Unsplash) Er is iets in het AI-debat – met bijbehorend haantjesgedrag – dat steevast over het hoofd wordt gezien. AI is een taalmodel, onder meer, maar de mens beschikt zelf ook over een taalmodel dat ‘af fabriek’ is ingebouwd. Het onze is uiteraard niet technologisch, maar wel cognitief. Wat het doet: het construeert, reconstrueert, voorsp

Over de spanning tussen oorsprong en betekenis Wat was er toen er nog niets was? (Foto © Unsplash) Veel mensen zoeken hun bestaansrecht alsof het ergens verborgen ligt, terwijl het evengoed mogelijk is dat het niet gevonden maar geleefd wordt. Er zijn van die momenten dat ik zelf op zoek ga naar momenten. Ze dienen zich niet aan met tromgeroffel of grote inzichten. Ze komen op kousenvoeten, zoals herinneringen die nog geen naam hebben. Soms wil ik terugkeren naar het allere

Over migraine, acupunctuur en de muur tussen lichaam en geest Waarom kies ik voor de hoed van René Magritte? Omdat surrealisme precies zichtbaar maakt wat we normaal niet meer zien. René Magritte schilderde ooit een man in een donker pak. Correct gekleed. Stijf bijna. Het lichaam staat rechtop, verzorgd, maatschappelijk aanvaardbaar. Maar het hoofd ontbreekt. Dat zweeft ernaast. Zelfs de bolhoed lijkt niet te weten bij wie hij hoort. The Pilgrim is surrealisme, uiteraard. Maa

Tussen lawaai, haast en kleine ergernissen verliest een mens soms ongemerkt zijn innerlijke veerkracht. (Foto © Unsplash) Er bestaan mensen die op duizend slakken zout kunnen leggen. Niet omdat ze kwaadaardig zijn. Integendeel. Vaak zijn het aandachtige, betrokken mensen, met een scherp oog voor omgangsvormen en sociale afspraken. Ze zien wat anderen niet meer lijken te zien: de man die luid telefoneert in de stiltecoupé, de fietser die geen rekening houdt met voetgangers, d

Hoe we massaal energie verliezen aan schijnbetekenis Permanente mentale ruis. (Foto © Unsplash) Er gebeurde eigenlijk niets. Een man stapte een bakkerij binnen, zei geen goeiedag, bestelde meteen zijn brood, en werd vriendelijk terechtgewezen door de verkoopster: “Zonder goeiedag, geen brood hé.” Einde verhaal, zou je denken, maar het verhaal eindigde niet. Het ontplofte. De man schreef een Facebookbericht over het voorval. Daaronder verschenen honderden commentaren. Mensen f

Achter elk dossier schuilt een mens die probeert vol te houden. (Foto © Unsplash) “Een kwart van de langdurig zieken zou onterecht een uitkering krijgen.” Het klinkt kordaat, efficiënt, bijna geruststellend. Alsof het probleem eindelijk benoemd is – en in sommige hoofden misschien al van de baan is. Alsof er orde kan worden geschapen in een onoverzichtelijk dossier. Achter zo’n uitspraak schuilt een veel ongemakkelijkere vraag: wat betekent het eigenlijk om ziek te zijn? Een

We kijken steeds vaker naar onszelf terwijl we leven. (Foto © Unsplash) Soms merk ik tijdens een gesprek dat een deel van mij niet helemaal deelneemt aan het gesprek zelf. Het observeert. Het interpreteert. Het probeert te begrijpen wat er gebeurt, nog terwijl het gebeurt. Alsof ik tegelijk acteur en commentator ben geworden in mijn eigen leven. Ik vermoed dat veel mensen dat herkennen. Niet voortdurend, niet dramatisch, maar subtiel. Je zit ergens aan tafel, iemand vertelt i

Of: waarom de voorbeeldfunctie van leerkrachten belangrijker is dan ooit Kinderen leren niet alleen wat volwassenen zeggen, maar vooral hoe zij in de wereld staan. (Foto © Unsplash) Terwijl het onderwijs vandaag kreunt onder besparingen, stakingen, lerarentekorten en groeiende onzekerheid, dreigt één fundamentele vraag ondergesneeuwd te raken: wat betekent een leerkracht eigenlijk in het leven van een kind? In het publieke debat gaat het voortdurend over structuren, middelen,

Misschien begint menselijkheid met iets eenvoudigs: iemand eerst zien en pas daarna iets vragen. (Foto © Pixabay) Zonet las ik een Facebookbericht van iemand die bij de bakker een kleine terechtwijzing kreeg. Hij stapte naar binnen, zei meteen welk brood hij wenste, waarop de bakkerin glimlachend antwoordde: “Ook een goeiedag. Ik ben geen robot, hé.” Een onbeduidend moment, nauwelijks groter dan een broodzak, maar precies daarom bleef het hangen. Niet omdat die man onbeleefd

Of: hoe de schaamtelozen het publieke debat veroverden Wie nog schaamte kent, leert steeds vaker zwijgen. (Foto © Unsplash) “De schaamte moet van kant veranderen.” Het is een zin die de laatste tijd vaak weerklinkt wanneer grensoverschrijdend gedrag, vernedering of machtsmisbruik aan het licht komt. De slogan klinkt rechtvaardig, zelfs noodzakelijk. En toch wringt er iets. Alsof we stilaan moeten vaststellen dat schaamte helemaal niet zomaar van kant kan veranderen. Schaamte

Wat de gazelle weet: dat een lichaam pas kan rusten wanneer het de storm heeft mogen doorvoelen. (Foto © Unsplash) Soms moeten we in alle bescheidenheid naar de natuur durven kijken om de mens beter te begrijpen. Niet uit romantiek, maar uit herinnering: we zijn natuur vóór we cultuur worden. Dit essay is een poging om dat vergeten weten opnieuw te voelen. Ik denk in het bijzonder aan zij die grensoverschrijdend gedrag aan de lijve hebben ondervonden en daar nog altijd de sp

Zoals je voor een ander zou zorgen, zo zacht mag het ook voor jezelf zijn. (Foto © Unsplash) Er is iets vreemds gebeurd met zelfzorg. Wat ooit begon als een zachte uitnodiging – zorg een beetje voor jezelf – is stilaan geëvolueerd tot een strak schema. Een to-dolijst met morele ondertoon. Beweeg. Eet puur. Slaap acht uur. Mediteer. Stel grenzen. Wees dankbaar. Wees aanwezig. Maar ook productief. Maar ook sociaal. Maar ook in balans. Ergens onderweg lijkt de vraag geruisloos

Een cirkel in beweging – zoekend naar samenhang, zonder zich volledig te sluiten. (Foto © Unsplash) Het leven als een cirkel: het is een beeld dat door vele tradities en geschriften heen weerklinkt. De cirkel staat voor de voortdurende beweging van geboorte, groei, verval en vernieuwing. Voor samenhang, voor terugkeer, voor een vorm van afronding. Maar wat als die cirkel niet vanzelf sluit? Wat als sommige levenslijnen openblijven, ergens onderweg onderbroken of nooit volledi

Controle verandert van vorm. De impact niet. (Foto © Unsplash) We spreken over pestgedrag alsof het iets is dat zich afspeelt op de speelplaats. Als iets tijdelijks, iets dat, hoe pijnlijk ook, uiteindelijk achter ons ligt. Maar wat als dat niet klopt? Wat als een deel van dat gedrag niet verdwijnt, maar zich eenvoudigweg aanpast aan de context? Niet elk kind dat de pestkop uithangt, wordt later een problematische volwassene. Dat moeten we blijven benadrukken. Ontwikkeling is

Een lege ruimte voor spel en ontwikkeling. Hier zou afstemming moeten beginnen – lang vóór het gedrag ontspoort en macht de plaats inneemt van veiligheid. (Foto © Pixabay) Wanneer pestgedrag escaleert tot tragedie, volgt steevast dezelfde reflex: verontwaardiging, schuldigen aanduiden en de roep om strengere sancties. Het voorstel om pestkoppen die bijdragen aan suïcide in gesloten instellingen te plaatsen, past in dat patroon. Begrijpelijk, misschien zelfs deels noodzakeli

Veiligheid begint niet bij woorden, maar bij aanwezigheid – een stem, een blik, een lichaam dat zegt: je bent niet alleen. (Foto © Unsplash) We denken vaak dat trauma iets is van vroeger. Iets dat gebeurd is, dat opgeslagen ligt in het geheugen en waar we – als we er maar lang genoeg over praten – grip op krijgen. Maar zo werkt het niet. Trauma is geen herinnering. Het is een herbeleving. Discussies over al dan niet verdrongen herinneringen doen daarom eigenlijk niet ter zake

Wat zichtbaar is, is niet altijd wat er speelt. Preventie begint bij wat onder de oppervlakte blijft. (Foto © Unsplash) “Mensen met zorgwekkende fantasieën of gedrag moeten aangemoedigd worden om hulp te zoeken. Preventie ligt vooral in bewustwording.” Het is een zin die blijft hangen. Omdat ze tegelijk evident klinkt en toch zelden echt wordt doorgetrokken. Bron: https://vrtnws.be/p.vLe08XqXB We spreken vaak over preventie alsof het een kwestie is van maatregelen, regels of